Zoek het maar op in het archief: hoe Mike Sain't Louis een Spaanse naamswisseling omsmeedt tot strijdkreet

Madrid, 25 oktober 2026.

Er zijn mensen die hun naam meekrijgen bij de geboorte, en mensen die hem onderweg moeten bevechten. Over die tweede groep schrijft Mike Sain't Louis in zijn nieuwste blogstuk, en hij doet het aan de hand van een van de brutaalste nummers uit zijn catalogus: ‘I Am Yurena’. Het refrein opent met een zin die elke Spanjaard van een zekere leeftijd meteen plaatst:

Yo no soy Tamara la mala

‘Ik ben niet Tamara de slechte.’ Wie de Spaanse middagtelevisie van begin deze eeuw niet heeft meegemaakt, mist de context. Mike Sain't Louis, de indie-alternatieve artiest uit Madrid die zich ‘de eerste AI-singer-songwriter’ noemt, legt het in zijn stuk kort uit, en die uitleg is meteen de sleutel tot het hele nummer.

Een nummer één, een rechtszaak, een nieuwe naam

Het gaat om een Spaanse artieste die begon onder de naam Tamara. In 2000 scoorde ze een enorme nummer één met ‘No cambié’. Jarenlang was ze vast voer voor roddelprogramma’s. Na een verloren rechtszaak over haar artiestennaam ging ze verder als Yurena, en zo heet ze sinds 2005. Voor velen in de Spaanse lhbti-gemeenschap is ze onder die nieuwe naam altijd een icoon gebleven.

Het nummer vertelt die geschiedenis niet na. Het gaat ervan uit dat je haar kent. ‘De song is geen biografie,’ schrijft Mike. ‘Hij pakt de naamswisseling en maakt er een strijdkreet van.’

De bijnaam ‘Tamara la mala’ is volgens hem ook geen verzinsel van hem: hij bestond echt, in de periode dat twee artiesten met dezelfde naam tegelijk in tijdschriften en op tv opdoken en het publiek een manier zocht om ze uit elkaar te houden.

Twee talen, twee temperaturen

Wat het nummer interessant maakt, is de bouw. De coupletten zijn in het Engels en zwelgen in neon, plastic liefde, nepglans en goedkope romantiek. Mike noemt het ‘Engels uit een reclame voor dure parfum’, het taaltje van een Ibiza-catwalk of een jarennegentigclip met rookmachine.

Het refrein is in het Spaans, en dan niet het Spaans van de poëzie, maar dat van de binnenplaats waar buren over de balkons heen naar elkaar roepen. Daar eindigt het met een rauwe, onvertaalbare kwinkslag die je niet in een persbericht citeert maar wel meteen onthoudt.

Mike vergelijkt de combinatie met kermissnoep: buiten kauwgomroze, binnen chilipeper. Het Engels is de verpakking, het beeld dat verkocht wordt. Het Spaans is wat eronder zit: een vrouw van hier, met haar eigen humeur, die zich niets laat wijsmaken.

Plastic als kroon

Het woord ‘plastic’ duikt overal op in de coupletten. Iemand ‘van plastic’ noemen is meestal een belediging: nep, geopereerd, kunstmatig. Yurena kreeg dat jarenlang naar haar hoofd, net als zoveel vrouwen die zelf over hun lichaam besloten.

In ‘I Am Yurena’ wordt het plastic opgeëist. Ik ben alles wat je ziet; als dat plastic is, dan ben ik plastic. En dan? ‘Je pakt het woord dat ze naar je gooien en je zet het op als hoed,’ schrijft Mike. Hij wijst erop dat de queergemeenschap dat al decennia doet met scheldwoorden, en dat hij hetzelfde mechanisme eerder beschreef rond ‘cateto’, het Spaanse woord voor boerenkinkel dat hij in zijn virale TikTok-hit ‘Tan Cateto’ uit 2024 tot vlag maakte.

En dan volgt een gedachte die verrassend teder is: plastic doet niet alsof het hout is. ‘In een catalogus vol narcisten die zich voordoen als iets wat ze niet zijn,’ zegt Mike, ‘is plastic dat zegt dat het plastic is het eerlijkste wat er bestaat.’

De regel die een opdracht is

Voor Mike is de belangrijkste regel van het nummer niet het refrein over Tamara, maar de korte zin die erop volgt:

Tira de hemeroteca

Letterlijk: duik in het krantenarchief. In het Spaans is ‘tirar de hemeroteca’ wat journalisten doen als ze iemand willen betrappen: opzoeken wat hij tien jaar geleden zei en het hem nu voor de voeten werpen. In het nummer draait de opdracht om. Het is Yurena die zegt: zoek jij het maar op. Lees wat er echt gebeurd is, in plaats van de versie uit het middagprogramma.

‘Het is de zin van iemand die weet dat haar verhaal verkeerd is verteld,’ schrijft hij. ‘Dat de versie die rondgaat die van de grap is, van het uit zijn verband gerukte fragment, van de wrede kop.’ Een redelijke eis, vindt hij, en een zeldzame, omdat bijna niemand eraan voldoet. ‘Het is makkelijker bij de meme te blijven dan naar het archief te gaan.’

Voor journalisten is dat een ongemakkelijk spiegeltje. En wie dit leest, kan de opdracht meteen op Mike Sain't Louis zelf toepassen: zijn hele werk staat openbaar, met tekst en al, op één plek.

Waarom dit ook in Nederland resoneert

Nederland kent zijn eigen geschiedenis van mensen die hun naam en identiteit publiekelijk moesten verdedigen, en van roddelpers die sneller oordeelt dan ze leest. ‘I Am Yurena’ vraagt geen voorkennis van de Spaanse tv om die kern te snappen: iedereen die ooit is neergezet als een karikatuur, herkent de wens dat iemand eindelijk de moeite neemt om verder te kijken. Bovendien sluit het Engelstalige deel naadloos aan bij een publiek dat gewend is aan meertalige pop.

Mike Sain't Louis schrijft al zijn teksten zelf. De muziek en de vocale vertolking maakt hij met kunstmatige intelligentie, als productie- en arrangeerinstrument; het idee, de woorden en de artistieke regie zijn van hem. Daarmee bouwde hij in ongeveer twee jaar het project PLANETA GAYFOLK: 273 singles en meer dan 280 videoclips.

Luisteren, lezen, downloaden

‘I Am Yurena’ en de volledige catalogus zijn gratis te beluisteren en te downloaden op https://mikesaintlouis.com, met bij elk nummer de tekst. De muziek staat ook op Spotify, Deezer en de grote streamingplatforms. Het volledige essay over namen en archieven staat op zijn blog: https://mikesaintlouis.com/blog/tira-de-hemeroteca-i-am-yurena-y-el-derecho-a-cambiarse-el-nombre

Over Mike Sain't Louis

Mike Sain't Louis werkt vanuit Madrid als indie-alternatieve artiest en presenteert zich als ‘de eerste AI-singer-songwriter’. Hij is tekstschrijver, componist en muziekproducent, en tegelijk artistiek leider en CEO van zijn eigen label, MIKE SAIN'T LOUIS, zonder platenmaatschappij of tussenpersonen. Zijn trilogie GAYFOLK (‘Descubierto un nuevo planeta llamado GAYFOLK’, ‘Ojalá se pudiera viajar a GAYFOLK’ en ‘El día de la liberación’) beschrijft de reis naar een planeet waar ieder mens kan leven zoals hij is. Zijn stijl: ongecensureerde queer pop met humor en camp, van electropop tot copla, in het Spaans, Engels, Frans en Portugees. Met professionele hulp zet hij jaren van relaties met narcistische partners om in liedjes, om psychologisch misbruik zichtbaar te maken.

Perscontact

E-mail: info@mikesaintlouis.com Website: https://mikesaintlouis.com Instagram: @planetagayfolk